Zakład hydrografii

Zakład Hydrografii
Instytut Nawigacji i Hydrografii Morskiej
ul. Śmidowicza 69
81-127 Gdynia
tel. 261-262-658
e-mail: zh@nawigacja.gdynia.pl

O zakładzie

Zakład Hydrografii wchodzi w skład Instytutu Nawigacji i Hydrografii Morskiej. Jego zadaniem jest prowadzenie działalności dydaktycznej oraz prowadzenie badań naukowych w obszarze nauk stosowanych obejmujących zagadnienia mierzenia i opisywania cech fizycznych akwenów morskich (ze szczególnym uwzględnieniem obszarów przybrzeżnych) i śródlądowych z głównym ukierunkowaniem na wykorzystanie ich w nawigacji. Zakład powstał w wyniku reorganizacji INiHM w lutym 2016 roku. Poprzednikiem obecnego Zakładu był Zakład Hydrografii i Ochrony Środowiska Morskiego (Kierownik: kmdr dr inż. Tadeusz Dąbrowski – do 2007r) oraz pracownia Hydrografii (Kierownik: kmdr por. mgr inż. Jarosław Apanowicz – do 01.2016).

Skład osobowy

kmdr por. mgr inż. Jarosław Apanowicz

dr inż. Kajetan Ćwiklik

kmdr por. mgr inż. Artur Grządziel

dr hab. inż. Stanisław Kołaczyński - prof. AMW

dr hab. inż. Artur Makar - prof. AMW

mgr inż. Henryk Nitner

Działalność dydaktyczna

Działalność dydaktyczna Zakładu obejmuje zajęcia ze studentami I i II stopnia studiów stacjonarnych i niestacjonarnych oraz studiów podyplomowych realizowanych na Wydziale Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego AMW. Do zajęć tych należą przedmioty:

  • Militarne zastosowania systemów informacji przestrzennej
  • Nawigacyjno-Hydrograficzne Zabezpieczenie Działań Bojowych
  • Przygotowanie operacji na szelfie
  • Eksploatacja bogactw naturalnych
  • Meteorologia i oceanografia
  • Ochrona środowiska morskiego
  • Hydrografia morska
  • Przybrzeżne prace hydrograficzne
  • Pomiary hydrograficzne
  • Kurs bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej

Dodatkową działalnością dydaktyczną Zakładu jest prowadzenie szkoleń z nawigacyjno-hydrograficznego zabezpieczenia działalności na morzu, kursów hydrografów kat. B oraz studiów podyplomowych z zakresu hydrografii przygotowujących do uzyskania dyplomu hydrografa kat. A.

Szkolenia prowadzone są dla studentów kierunków geodezyjnych i realizowane są w miesiącach kwiecień – czerwiec każdego roku. Od kilkunastu lat uczestniczą w nich studenci Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Warmijsko Mazurskiego oraz Wojskowej Akademii Technicznej.

Kursy to przede wszystkim kurs hydrografów kategorii B. Realizowany jest w porozumieniu z kadrą DZH MW oraz BHMW oraz w oparciu o bazę sprzętową tych instytucji.

Studia podyplomowe adresowane są do absolwentów kierunków pokrewnych takich nauk jak nawigacja, geodezja i geografia oraz osób posiadających doświadczenie wyniesione z pracy w instytucjach związanych z hydrografią i kartografią oraz eksploatacją środowiska morskiego.

Dodatkowe informacje zawarte są w zakładce: oferta.

Działalność naukowa

Lista publikacji

  • Szulc D., Wąż M. Aspects of the simulation of a sea bottom sonar image obtained by mathematical modeling of sounding profiles. Zeszyty Naukowe WSM Szczecin 65/2002, pp. 291-301.
  • Wąż M., Szulc D. Wstępne założenia do budowy symulatora systemów sonarowych. Zeszyty Naukowe AMW 1 2002, AMW Gdynia; str. 145-150.
  • Szulc D., Wąż M. Neural classifier for bottom sediments. Polish Neural Network Society, Advances in Soft Computing Volume 19, 2003 pp. 897-902.
  • Cichocki A., Wąż M. Pasywna lokalizacja jednostek pływających w oparciu o analizę wybranych pól fizycznych okrętów z zastosowaniem metod porównawczych. Prace Naukowe Politechniki Radomskiej, Transport Nr 2(20) 2004, str. 81-86.
  • Czaplewski K., Wąż M. Precise tracking positions of a submarine vehicle. Annual of Navigation 13/2008, Polish Academy of Sciences, Polish Navigation Forum; pp. 35-48.
  • Nowak D., Wąż M. Navigational Aspects of Maritime Safety in Offshore Installations Areas – Windfarms. Logistyka nr 3/2011, str. 2066-2071.
  • Grządziel A., Nowak A., Naus K., Wąż M. Przetwarzanie i analiza obrazów sonarowych powierzchni dna basenu portowego. TTS Technika Transportu Szynowego Nr 9/2012, ISSN 1232-3829.
  • Wąż M. Naus K. Wykorzystanie obrazów sonarowych do wyznaczania pozycji pojazdów podwodnych. Logistyka nr 3/2012. str. 2401-2409
  • Naus K., Nowak A., Wąż M. Wyznaczanie orientacji przestrzennej wiązki akustycznej sonaru metodą trzech niewspółliniowych punktów. TTS Technika Transportu Szynowego Nr 9/2012, ISSN 1232-3829, str. 3667-3675
  • Nowak D., Wąż M. Nawigacyjne aspekty bezpieczeństwa żeglugi w rejonach instalacji offshore. Logistyka nr 3/2012, str. 2411-2414.
  • Wąż M., Grządziel A., Nowak D. Automatyczna detekcja obiektów sonarowych. Acta Scientiarum Polonorum, Geodesia et Descriptio Terrarum (Geodezja i Kartografia), nr 12 (1) 2013, str. 29–42
  • Grządziel A., Wąż M. System echosondy wielowiązkowej w pomiarach batymetrycznych planowanych tras żeglugowych. Logistyka nr 6/2014, str. 4250-4256.
  • Grządziel A., Felski A., Wąż M. Experience with the use of a rigidly-mounted side-scan sonar in a harbour basin bottom investigation. Ocean Engineering. DOI: 10.1016/j.oceaneng.2015.09.026 , 2015.
  • Grządziel A., Felski A., Naus K., Wąż M. Niepewność pomiaru głębokości w pasie pomiarowym swath echosondy wielowiązkowej. s. 2575-2578. TTS Technika Transportu Szynowego 12/2015.

Wykonane projekty badawcze

  • Projekt badawczy własny Nr 0T00B 031 22 pt.: „Pasywna lokalizacja jednostek pływających w oparciu o analizę wybranych pól fizycznych okrętów z zastosowaniem metod porównawczych”. AMW Gdynia, 2002–2004.
  • Projekt badawczy własny Nr 0T00A01225 pt. „Doskonalenie metod precyzyjnej nawigacji pojazdu podwodnego”, Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, 2004–2006.
  • Projekt badawczy własny Nr O N526 216539 pt. „Optymalizacja hydroakustycznego poszukiwania obiektów podwodnych w aspekcie zagrożenia terrorystycznego akwenów portowych”. Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, 2011–2013.

Wybrane wdrożenia

Wygłoszone referaty na międzynarodowych lub krajowych konferencjach tematycznych

  • Szulc D., Wąż M. Osady denne w przestrzennym obrazie dna morskiego. XII Konferencja Naukowo-Techniczna. Systemy Informacji Przestrzennej, Warszawa 2002, str. 154- 161.
  • Felski A., Szulc D., Wąż M. Sonar simulator as a tool helpful in estimation of hydrographic measurements. XXVII General Assembly of the European Geophysical Society, Nicea, Francja 2002.
  • Wąż M., Szulc D. Computer simulator of images in sonar systems. Proceedings of the VI th Europen Conferemce on Underwater Acustics. ECUA 2002, Gdańsk 2002, pp. 781-786.
  • Wąż M., Cichocki A., Szulc D. Exploitations of comparison methods and algorithms for determining position of ship on the basis of physical fields analysis. The Part Of Navigation In Support Of Human Activity On The Sea; XIIIth -International Scientific and Technical conference; AMW Gdynia 2002; pp. 433-440.
  • Czaplewski K., Felski A., Wąż M. The New Concept of Autonomous Underwater Vehicle Navigation. Proceeding of European Navigation Conference, Manchester 2006, Wielka Brytania.
  • Wąż M. Simulator of Underwater Navigation. Proceedings of 12th IAIN World Congress, Jeju 2006, Korea Płd. IAIN; pp. 333-337.
  • Wąż M., Czaplewski K. Precise tracking positions of a submarine vehicle. XII International Scientific and Technical Conference on Maritime Traffic Engineering, Szczecin 2007, pp. 61-74.
  • Wąż M., Czaplewski K. The conception of underwater navigation simulator. The Proceedings of 6th Russian Scientific – Technical Conference “The Present-Day State and Problems of Navigation and Oceanography”, Rosja, St. Petersburg 2007.
  • Wąż M., Naus K. The Precise Method of Navigation for Autonomous Underwater Vehicles. Latest Trends in Circuits, Automatic Control and Signal Processing, Barcelona 17-19.10.2012, ISSN 1790-5117, pp. 209-214.
  • Wąż M., Naus K. The Sonar Simulator for Underwater Navigation. Latest Trends in Circuits, Automatic Control and Signal Processing, Barcelona 17-19.10.2012, ISSN 1790-5117, pp. 189-192.

Nagrody za działalność naukową

  • Nagroda rektorska I stopnia za realizację projektu pt. „Doskonalenie metod precyzyjnej nawigacji pojazdów podwodnych”; AMW 2007r.

Ciekawostki

Jak zostać Hydrografem Morskim?

Podstawą do określenia poziomu kwalifikacji dla hydrografów morskich kategorii A oraz B są wymagania opracowane i zatwierdzone przez Międzynarodową Organizację Hydrograficzną IHO (International Hydrographic Organization) przedstawione w aktualnej wersji publikacji IHO „Standards of Competence for Hydrographic Surveyors” (dostępne w zakładce: Do pobrania).

Dyplom hydrografa kat. A lub B upoważnia jego właściciela do wykonywania prac hydrograficznych prowadzonych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej stosownie do posiadanego poziomu uprawnień związanych z kategorią A lub B.

Poziom uprawnień hydrografa kat. A obejmuje:

zarządzanie oraz sprawowanie nadzoru i kontroli nad całością pomiarów hydrograficznych (w tym planowaniem i realizacją prac),
kierowanie pracami grup pomiarowych,
opracowanie i przetwarzanie danych oraz wytworzeniem hydrograficznych materiałów roboczych i sprawozdawczych.
Poziom uprawnień hydrografa kat. B obejmuje wyłącznie:

kierowanie i sprawowanie kontroli nad pracą pojedynczej grupy pomiarowej w zakresie planowania i realizacji hydrograficznych prac pomiarowych,
tworzenie hydrograficznych materiałów roboczych.
Uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego kategorii A lub B jest potwierdzeniem posiadania kwalifikacji niezbędnych do wykonywania pomiarów hydrograficznych.

Na podstawie art. 41e ust. 5 pkt. 2 – 4 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2013 poz. 934 i 1014 oraz Dz. U. z 2015 r. poz. 1642 – dostępny w zakładce: Do pobrania) zostały określone szczegółowe wymagania kwalifikacyjne do wykonywania pomiarów hydrograficznych, w tym sposoby obliczania praktyki zawodowej, ramowe programy szkoleń dla hydrografów morskich oraz tryb uzyskiwania i wzory dyplomów hydrografa morskiego kategorii A i B.

W Artykule 41e. 1. ww. ustawy, nadmienia się, że wykonywanie pomiarów hydrograficznych na polskich obszarach morskich na potrzeby bezpieczeństwa żeglugi, kartografii morskiej, projektowania posadawiania oraz kontroli budowli hydrotechnicznych, planowania przestrzennego oraz ochrony środowiska wymaga:

odpowiednich kwalifikacji z zakresu hydrografii morskiej,
spełniania minimalnych wymagań dla pomiarów hydrograficznych określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 pkt 1.
Zgodnie z przedmiotową ustawą potwierdzeniem posiadania kwalifikacji niezbędnych do wykonywania pomiarów hydrograficznych na polskich obszarach morskich na potrzeby bezpieczeństwa żeglugi, kartografii morskiej, projektowania posada wiania oraz kontroli budowli hydrotechnicznych, planowania przestrzennego, a także ochrony środowiska jest:

dyplom hydrografa morskiego kategorii A;
dyplom hydrografa morskiego kategorii B.
Dyplomy, o których mowa wyżej, wydaje Szef Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej. Osoby ubiegające się o uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego są obowiązane:

posiadać co najmniej wykształcenie:
wyższe – w przypadku osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego kategorii A,
średnie – w przypadku osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego kategorii B;
odbyć szkolenie prowadzone przez:
instytucje, organizacje i ośrodki szkolenia zweryfikowane i uznane przez Szefa Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej w zakresie programu szkolenia oraz uprawnień kadry dydaktycznej,
ośrodki akademickie posiadające aktualne certyfikaty Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej uprawniające do realizacji szkolenia hydrografów kategorii A lub B,
zagraniczne instytucje, organizacje, ośrodki szkolenia lub ośrodki akademickie posiadające aktualne certyfikaty Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej uprawniające do realizacji szkolenia hydrografów kategorii A lub B;
odbyć praktykę polegającą na uczestnictwie w pracach związanych z pomiarami hydrograficznymi w okresie:
2 lat – w przypadku osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego kategorii A,
1 roku – w przypadku osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu hydrografa morskiego kategorii B.
Minimalny zakres wiedzy wykładanej na szkoleniach (kursach), o których mowa powyżej, w punkcie 2, odpowiednich dla danej kategorii, określają standardy nauczania (Standards of Competence for Hydrographic Surveyors) opracowane wspólnie przez Międzynarodową Organizację Hydrograficzną IHO (International Hydrographic Organization), Międzynarodową Federację Geodetów IFS (International Federation of Surveyors) oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Kartografów ICA (International Cartographic Association).

Kursy powinny być organizowane i prowadzone przez instytucje, organizacje i ośrodki szkolenia, które uzyskały wcześniejszą weryfikację i akceptację Szefa BHMW w zakresie programu szkolenia oraz uprawnień kadry dydaktycznej lub posiadających aktualne certyfikaty Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej IHO uprawniające do realizacji szkolenia hydrografów kat. A lub/i B. Za równorzędne kursom hydrograficznym prowadzonym na terenie RP uznaje się kursy zagraniczne, o ile są one organizowane i prowadzone przez instytucje, organizacje i ośrodki szkolenia posiadające aktualne certyfikaty IHO uprawniające do realizacji szkolenia hydrografów kat. A lub/i B.

Za równorzędne kursom hydrograficznym prowadzonym na terenie RP mogą zostać uznane wyższe studia zawodowe lub studia podyplomowe prowadzone przez ośrodki akademickie na terenie kraju i za granicą o ile posiadają one aktualne certyfikaty Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej IHO – International Hydrographic Organization) uprawniające do realizacji szkolenia hydrografów kat. A lub/i B lub spełnią warunki określone w rozporządzeniu Ministra Obrony narodowej w sprawie wymagań kwalifikacyjnych do wykonywania pomiarów hydrograficznych ramowych programów szkoleń dla hydrografów morskich oraz trybu uzyskiwania i wzorów dyplomów hydrografa morskiego.

Do pobrania

Obowiązujące standardy i normy dotyczące wykonywania prac hydrograficznych oraz szkolenia i kompetencji hydrografów.

Ustawa o Państwowej Morskiej Służbie Hydrograficznej – ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r., DU 19.10.2015 poz. 1642 art. 41

Kontakt